Hansen's boodschap: deel vier. permafrost en Amazone.

Permafrost feedbacks (terugkoppelingsprocessen) versnellen.

Methaanmoleculen in de Siberische permafrost bubbelen vijf keer sneller uit de grond dan wetenschappers tot nu toe dachten (methaan is als broeikasgas 21 keer sterker dan CO2!) en in een studie, gepubliceerd op 7 september 2006 in het tijdschrift Nature, waarschuwt men voor de klimaattijdbom die tikt in de permafrost. De resultaten zijn gebaseerd op nieuwe, betere meettechnieken.

Zo ontstaat een vicieuze cirkel: hoe hoger de temperaturen, hoe meer permafrost smelt. Op een gegeven moment houdt het systeem zichzelf in stand, bijgestaan door de door mensen veroorzaakte uitstoot van broeikasgassen. Dit leidt tot nog meer opwarming, afsmelten van ijskappen en zeespiegelstijging. Een studie in het weekblad Science wees uit dat een bepaald type permafrost in Siberië, genaamd yedoma, honderd keer meer broeikasgassen bevat dan jaarlijks door het verbranden van fossiele brandstoffen wordt uitgestoten. Deze hoeveelheid methaan komt natuurlijk niet op één keer vrij, maar de opwarming zal er voor zorgen dat steeds meer en steeds sneller methaan vrijkomt.

De Amazone-vallei: opwarming en droogte.

Dezelfde trend van opwarming die het ijs aan de polen smelt en de permafrost ontdooit, zorgt voor droogte in het Amazone-bekken. Deze regenwouden, bij velen bekend als ‘de longen der Aarde’, kunnen tegen het einde van de eeuw zijn veranderd in droog grasland. Daardoor stijgt het aantal broeikasgassen, want bomen ‘eten’ CO2. Ontbossing door mensen versnelt dit proces.

Terwijl de Amazone in 2005 werd getroffen door een erge droogte, verscheen een rapport dat zei dat de ontbossing door houtkap 60 tot 123 % erger was dan werd gevreesd. “We denken dat dit (de houtkap) zorgt voor 25 % meer CO2-uitstoot” van het Amazone-gebied, volgens Michael Keller, een ecologist aan het U.S. Department of Agriculture’s Forest Service, en co-auteur van een houtkap-inventaris van het Amazone-gebied, gepubliceerd in Science.

In verschillende Amazone-gebieden was de droogte van 2005 de ergste sinds er statistieken worden bijgehouden. Sommige wetenschappers wijten dit tenminste gedeeltelijk aan hetzelfde warmere zeewater in de tropische Atlantische Oceaan dat verantwoordelijk was voor de orkaan Katrina en andere vernietigende stormen tijdens de hurricane-seizoenen van 2004 en 2005. Als dit wordt veroorzaakt door de opwarming van de Aarde kan deze droogte een vroege aanwijzing zijn voor een nieuw weertype in het Amazone-bekken, dat een kwart van de drinkwatervoorraad van de Aarde bevat.

Het Amazone-gebied zou door de opwarming in een dubbele houdgreep worden genomen. De opwarming van het water van de Atlantische Oceaan zou er, waarschijnlijk in combinatie met een vaker optredend El Nino-effect, kunnen zorgen voor meer droogte.