Nog over karma.

Alle verschijnselen zijn dus geconditioneerd, dat wil zeggen, bepaald door vroegere gebeurtenissen.

Boeddha's 'wet van het afhankelijke onstaan' stelt dat alles geconditioneerd is. Maar binnen dat web van geconditioneerdheid behouden mensen de vrije wil om morele keuzes te doen.

Karma, dat opzettelijke actie (handeling) is, impliceert keuze. Iets met opzet doen betekent dat men de gevolgen vooraf overweegt en die ook wenst - of in ieder geval niet wenst te vermijden - bij het ten uitvoer brengen van die daad. Onze opzettelijke daden scheppen een keten van morele oorzaken en gevolgen, actie en reactie; de gevolgen van onze daden worden bepaald door onze daden. Niettemin zijn we vrij te handelen of niet. De opzettelijke daad is de deur van de vrijheid naar de wereld van oorzaak en gevolg. Het is het cruciale punt waarop wij kunnen ingrijpen en het lot kunnen veranderen dat door eerdere daden is bepaald.

Het principe van karma laat zowel zien dat ons lot wordt bepaald door onze daden, als ook dat wij, door onze daden te kiezen, vrij zijn ons eigen lot vorm te geven. De wet van karma is tegelijkertijd het causaliteitsprincipe waardoor ons verleden onze toekomst bepaalt, EN de vrijheid en het vermogen om die toekomst vorm te geven. Het is niet alleen maar noodlot, het is het vermogen om de voorwaarden te scheppen voor ons toekomstig geluk of ongeluk. (uit: Wegen naar Geluk, Ron Leiffer)


Het lijkt de moeite waard om stil te staan bij deze opvatting in het licht van de discussie over de klimaatverandering. Of we al dan niet te laat zijn om de inboedel te redden, blijft natuurlijk een onbeantwoorde vraag. Daarover later meer.